Hoe uiten stress en onrust zich bij honden?
Honden hebben het lot getrokken om als viervoeters in een wereld van tweevoeters te leven. Vaak moeten ze zich zonder te vragen in ons dagelijks leven zien te redden en zich aanpassen. De harde tv, het voorbijlopende kind of een autorit naar opa en oma – zelfs hele normale en voor ons alledaagse dingen kunnen voor jouw hond behoorlijk stressvol zijn.
Soms merk je de signalen niet eens op, omdat de hond zich zo inspant, om niet zijn geduld te verliezen en alleen lichte kalmeringssignalen laat zien. Daarom is het extra belangrijk om je te verdiepen in de →lichaamstaal van honden en ermee bezig te zijn en je eigen viervoeter nauwkeurig te observeren en goed te kennen.
De kalmeringssignalen bij honden
Honden communiceren meestal vrij duidelijk met ons. Vaak weten we bepaalde zogenaamde kalmeringssignalen alleen niet goed te plaatsen. Het gaat hierbij om lichaamstaalgedrag, waarmee onze honden onderling en ook met ons communiceren. Je viervoeter kan immers niet zeggen: "Eh... dat kind komt nu wel erg dichtbij." In plaats daarvan draaien ze misschien hun kop weg of gapen, en laten zo zien dat het hen op dat moment wat te veel wordt.
Gapen lijkt zo normaal, maar kan een duidelijk teken van stress bij je hond zijn!
Eerste tekenen van stress of nervositeit bij honden zijn
ingetrokken staart
Kop wegdraaien van het hoofd
Gapen
vaak schudden
herhaaldelijk bek aflikken
Spanning, zich stijf maken of onrust
toegenomen kwijlen
Hijgen met spits omhooggetrokken lippen (het lijkt alsof je hond glimlacht)
Als de eerste signalen niet worden opgemerkt en de stressveroorzakende factoren niet worden verminderd of je hond niet door jou wordt gerustgesteld, neemt de nervositeit toe. Meestal kun je dan de volgende aanvullende signalen van stress bij je hond waarnemen:
onaangename geur uit de bek of van de hond in het algemeen
Trillen
gedoken lichaamshouding
opgezette nekharen en de haren op de rug (ook wel kraag of borstel genoemd)
bijten of likken aan de poten
toegenomen haaruitval en/of →schilfers
opvallend, herhaaldelijk blaffen
janken, huilen
kapotmaken van voorwerpen
Let er echter op dat, net als bij mensen, elke hond anders op stress reageert en daarom de signalen verschillend en veelzijdig kunnen zijn Sommige viervoeters worden bij stress juist heel druk, blaffen en slopen dingen, anderen lijden in stilte, krijgen maagklachten of zijn voortdurend moe.
Aan de poten knagen of veel likken kan een teken van stress zijn en tot een likeczeem leiden.
Lichamelijke oorzaken voor onrustig gedrag bij honden
Toont je hond stresssymptomen, dan is het verstandig om eens advies van een dierenarts in te winnen. Hormonale veranderingen, ongemak en pijn veroorzaken net als bij mensen ook bij onze honden stress en zorgen voor gedragsveranderingen. Je dierenarts kan je lieveling eens volledig onderzoeken en nagaan of er misschien een ziekte of iets anders aan de hand is bij je hond.
Mogelijke oorzaken van lichamelijk veroorzaakte stress kunnen zijn:
(opkomende) →loopsheid
(overdreven) seksdrift
Cushing-syndroom
Infecties zoals een blaasontsteking
Ontstekingen zoals een →alvleesklierontsteking
een hartaandoening zoals →harthoest
een tumor
Toont je hond plotseling optredende stresssymptomen zoals hevig hijgen of trillen, dan moet je onmiddellijk naar een dierenkliniek gaan. Het kan gaan om een noodgeval door een →vergiftiging, een maagtorsie of ademnood door bijvoorbeeld een ingeslikt voorwerp.
Psychologische oorzaken van stress bij honden
Niet altijd zijn de stressfactoren tastbaar of als ziekte vast te stellen. Is de stress psychisch van aard, kunnen al simpele dingen zoals de stofzuiger, autorijden of het bezoek van vreemde mensen stress en onrustig gedrag veroorzaken. Waarom bijvoorbeeld juist fietsen of kinderen bij jouw hond stress veroorzaken, kan aan verschillende oorzaken liggen en moet samen met hondentrainers of gedragstherapeuten besproken worden.
Mogelijke oorzaken van psychologische stress bij honden kunnen zijn:
traumatische ervaringen
stressfactoren in het dagelijks leven
onvoldoende →socialisatie
overbelasting
overtollige energie
Soms beïnvloeden de oorzaken van stress elkaar ook. Zo kan een →hond uit het asiel, die in het pupstadium niet goed gesocialiseerd en aan prikkels gewend is, door een leven in een stadsappartement overbelast raken en angstig worden. Des te belangrijker dat je samen met professionals aan de oorzaak werkt, om je viervoeter van de stress te verlossen en hem een ontspannen leven te bieden.
Honden uit het dierenasiel hebben vaak al veel meegemaakt en dragen soms een rugzakje met zich mee. Niet zelden is onze dagelijkse routine in het begin behoorlijk stressvol voor hen.
Wat kan ik doen als mijn hond veel stress heeft?
Om je hond duurzaam te helpen, zodat hij meer ontspannen wordt, is het belangrijk om de stress veroorzakende oorzaak te vinden. Gaat het om een ziekte, dan moet natuurlijk een passende behandeling worden gestart. Is je hond weer helemaal hersteld, dan zal hij zich ook weer kunnen ontspannen en zal de stress na verloop van tijd verdwijnen. Om de behandeling zo aangenaam mogelijk te maken, kun je tabletten bijvoorbeeld in lekkere snacks zoals →onze leverpaté verstoppen. Bezoeken aan de dierenarts sluit je af met een extra heerlijke traktatie als beloning.
Heerlijke beloningen voor dappere honden
Bij psychologische stress is dat (helaas) niet zo eenvoudig. Maar ook dan kun je je hond helpen om beter tot rust te komen en zelfverzekerder met stressvolle situaties om te gaan. Omdat elke viervoeter heel individueel is, kun je het beste een goede hondentrainer of hondentrainster zoeken. Samen kun je met je hond eraan werken dat autorijden, alleen thuis blijven, ontmoetingen met andere honden, kinderen & co. minder stressvol worden.
Veel rust
In het algemeen kun je erop letten dat je hond thuis goed tot rust komt. Gemiddeld rusten honden 16-18 uur per dag– haalt jouw viervoeter dat? Sommige honden moeten dat eerst leren, anderen komen vanzelf goed tot rust. Ook een vaste plek om zich terug te trekken, waar geen kinderen zomaar "hallo" komen zeggen of veel mensen langslopen, is voor honden heel belangrijk. Hier kunnen ze hun energie weer opladen en zijn ze klaar voor nieuwe, uitdagende situaties.
Stap voor stap
Let er daarnaast op dat je je hond niet te veel overprikkelt. Soms willen we te snel te veel, omdat wij bepaalde situaties niet zo erg vinden. Is je hond onzeker en schuw, dwing hem dan niet, om je vrienden "hallo" te zeggen. Geef je viervoeter de tijd om zich stap voor stap met voor hem stressvolle situaties bezig te houden. Sta je lieveling daarbij ontspannen en rustig bij en hij zal je zeker bedanken met een flinke kwispel!
Wees er voor je hond! Jij bent nog steeds de grootste steun voor je viervoeter. Ben jij ontspannen en rustig, dan kan hij dat ook leren.
Maatregelen om stress bij honden te verminderen
Afhankelijk van de oorzaak van de stress en hoe jouw hond is, kun je hem ook helpen om de stress sneller weer kwijt te raken. Misschien herken je het ook bij jezelf dat je in een stressvolle situatie veel opgekropte energie in je hebt die je ergens kwijt moet. Veel honden hebben dat ook. Sommige helpt het om de stress letterlijk van zich af te schuddenaf te schudden. Anderen kiezen liever iets rustigers zoals snuffelen en weer anderen hebben baat bij lichamelijk contact met hun baasje.
Misschien helpt het jouw hond in een stressvolle situatie:
aan een trekspeeltje te trekken.
een paar hondensnacks op de grond te zoeken.
aan een voederbuis zoals onze →gevogeltepaté te likken.
voorzichtig door jou geaaid te worden.
Lukt het je niet om je hond meer te laten ontspannen, zoek dan hulp van hondentrainers of gedragstherapeuten op. Zij weten alles van mogelijke oorzaken en effectieve trainingsmethoden en helpen jou en je hond graag op weg.
