Help! Waarom is mijn hond ineens bang en trilt hij?
Je hond stopt plotseling, trekt zijn staart in, trilt en wil niet meer verder lopen. Zo'n reactie op angst kan bij honden in de meest uiteenlopende situaties voorkomen. Angst voor mensen, geluiden, voorwerpen of zelfs andere honden is niet per se iets slechts. De reactie van je hond is juist normaal en in spannende situaties nuttig.
Het hangt echter, zoals bij de meeste dingen, af van de mate waarin. Op →Oud & Nieuw zijn bijvoorbeeld veel honden bang. Maar als je moeite hebt om met je hond het huis, de woning of de auto te verlaten omdat hij in alledaagse situaties in paniek raakt, beïnvloedt dat jullie levenskwaliteit aanzienlijk. In dat geval moet je proberen je hond te helpen zijn angst te overwinnen.
Voor angst kunnen er veel verschillende oorzaken zijn. Lees hier waarom je hond bang kan zijn.
Ervaringen als pup
De ervaringen die een hond als pup opdoet, zijn voor hem vormend. In het nest observeren de jonge viervoeters al hoe hun moeder op prikkels reageert. Angst in bepaalde situaties of tegenover bepaalde personen wordt dan snel overgenomen. De vroege →socialisatie van pups, die al bij de fokker begint, is daarom extra belangrijk voor de verdere ontwikkeling. Goede fokkers hechten er waarde aan stabiele honden, die niet overdreven angstig zijn, met elkaar te kruisen. Moeilijke ervaringen in de zogenaamde gevoelige, vroege levensfase van een hond kunnen het hele leven van een viervoeter beïnvloeden. Te vroeg bij de moeder weggehaald worden kan bijvoorbeeld een slechte ervaring zijn.
Maar ook ontbrekende ervaringen of omgevingsprikkels hebben invloed op de gemoedstoestand van een hond. Zo hebben geadopteerde honden, die van de straat zijn gered, vaak slechte ervaringen opgedaan. Daarbij komt dat er in dierenasielen van dierenbeschermingsorganisaties door het grote aantal honden vaak weinig tot geen socialisatie mogelijk is. Ook weinig omgevingsprikkels bij straathonden op het platteland kunnen bij de verhuizing naar een drukke, lawaaierige stad tot problemen leiden. Dat moet je je realiseren als je een hond wilt adopteren, maar het mag je er niet van weerhouden om een →viervoeter uit het asiel een liefdevol thuis te geven! Het juiste trainingsprogramma en een flinke dosis geduld zijn hier het belangrijkst.
Opgelopen trauma's als pup en ook op volwassen leeftijd kunnen bij honden tot angstig gedrag leiden. Bij de →opvoeding van pups is het belangrijk om niet grof of zelfs gewelddadig te zijn. Verdiep je daarom op tijd in →hoe je hond met je probeert te communiceren, om misverstanden te voorkomen.
Genetische aanleg
Of je hond eerder angstig is of niet, hangt ook samen met zijn genetische aanleg af. Onder de verschillende →hondenrassen zijn er viervoeters die veel rustiger en →meer ontspannen zijn dan andere. De →Australian Cattle Dog is bijvoorbeeld een drijfhond, die tijdens het werk aan veel prikkels blootgesteld wordt. Dat maakt hem tot een eerder ongevoelige viervoeter. De →Border Collie als klassieke herdershond is daarentegen gevoeliger. Door zijn aangeboren eigenschappen raakt hij bij overprikkeling veel sneller getraumatiseerd dan een robuustere hond.
Fysiologische beperkingen
Ook fysiologische beperkingen van je hond kunnen tot angst leiden. Dat kunnen bijvoorbeeld hormonale stoornissen, pijn of vergiftigingen zijn. Ook optredende gezondheidsproblemen zoals gehoor- of gezichtsverlies of -achteruitgang kunnen je viervoeter onzeker maken en angst veroorzaken. Daarom moet je eerst je dierenarts bezoeken en je hond laten onderzoeken. Het dierenartsbezoek is vooral belangrijk als het angstgedrag moeilijk te verklaren lijkt. Een onderzoek van de schildklier en het bloedbeeld kan snel duidelijkheid geven.
Welke symptomen heeft mijn hond bij angst?
Bevindt je hond zich in een zeer stressvolle of voor hem intimiderende situatie, dan kunnen verschillende angstsymptomen optreden. Deze zijn per hond verschillend uitgesproken. De signalen kunnen qua intensiteit en frequentie sterk verschillen en zowel gedragsmatig als lichamelijk zichtbaar zijn.
Gedragsmatige symptomen
In een angstige situatie uiten zich gedragsmatige symptomen, die in combinatie of afzonderlijk kunnen optreden. Ook wel bekend als de vier "F" van angst zijn:
Bevriezen (Freeze)
Vluchtgedrag (Flight)
Agressie tonen (Fight)
Gek doen (Fool around)
Andere manieren om ermee om te gaan:
Innerlijke onrust, die zich uit in meer drinken en eten
Overmatig likken aan het lichaam
Rondjes draaien
Op andere honden of mensen rijden / "rammelen"
Lichamelijke symptomen
De lichaamshouding van je hond verraadt veel over zijn toestand. De volgende lichamelijke symptomen kun je bij een angstige hond waarnemen:
Staart tussen de poten, eventueel zelfs onder de buik geklemd
Bevroren, gedoken lichaamshouding
Oren plat naar achteren
Wijd opengesperde ogen en vergrote pupillen
Hevig hijgen en snel ademen
Trillen
Zweetvoeten
Hoge bloeddruk en snelle hartslag
Heeft je hond voor langere tijd last van angst en stress, dan kunnen ook schilfering en haaruitval optreden.
Wat te doen bij paniekaanvallen bij de hond?
Bij zeer sterke angst of afhankelijk van de situatie kan je hond plotseling een paniekaanval krijgen, die tot wel 30 minuten kan duren. Je hond verkeert dan in een noodtoestand, die zeer intens is en niet onderschat mag worden. Lichamelijke symptomen zoals trillen, kwijlen en hijgen en wijd opengesperde ogen zijn dan snel zichtbaar.
In zo'n situatie is je hond niet bereikbaar voor je troostende woorden of geruststellende aai. Daarom moet je je viervoeter indien mogelijk uit de situatie halen, zodat hij op afstand van de angstprikkel kan bijkomen. Is dat niet mogelijk, dan geldt: afwachten en er voor je hond zijn, zodat je hond zichzelf noch anderen verwondt. Een veiligheidstuigje is in zo'n situatie erg belangrijk, zodat je hond zich niet kan lostrekken en weglopen.
Heb ik een angstige hond?
Bij herhaald, sterk angstgedrag, dat de levenskwaliteit van je hond negatief beïnvloedt, is er een bepaald stadium van angst bereikt. Zo'n angststoornis wordt bij honden door slechte ervaringen veroorzaakt en maakt ze tot angsthonden. De precieze oorzaak van de angst bij je hond vinden is meestal niet zo eenvoudig. Een ultieme methode om je hond in één keer van zijn angst te verlossen bestaat helaas niet. Een professionele hondentrainer is in dit geval aan te raden, om je hond met een goed opgebouwd trainingsprogramma zo goed mogelijk te helpen zijn angst te overwinnen.
Oefeningen voor angstige honden
Als je weet wat bij je hond angst veroorzaakt en je het trainen aandurft, kun je het omgaan met de prikkel oefenen. We geven je daarvoor een paar nuttige tips:
De angstveroorzakende prikkel moeten jij en je hond in principe alleen zo ver naderen, dat je hond deze waarneemt, maar zich nog op jou kan concentreren.
Spelen in de directe omgeving van de prikkel kan je viervoeter geruststellen. Een bekend en geliefd speelgoed van je hond mag dan niet ontbreken. Iets nieuws kan hem in zo'n situatie juist extra verwarren.
Kennis over de lichaamstaal van je hond is bij zulke oefeningen extra belangrijk, zodat je tijdens het trainen genoeg pauzes inlast.
De aanwezigheid van een sociaal stabiele, volwassen hond bij het trainen kan je onzekere hond houvast bieden.
→Voedingssupplementen kunnen voor meer ontspanning zorgen: bijvoorbeeld het geven van het aminozuur L-tryptofaan of het melkeiwitproduct Zylkene.
Lang kauwen is een goede afleiding en rustgever in stressvolle situaties, omdat je hond zo in een 'ontspanningsmodus' komt. Onze →heerlijke snacks zorgen voor een langdurige kauwervaring en verzorgen tegelijk het gebit.
Gezond snacken was nog nooit zo lekker!
Een vertrouwensvolle band tussen viervoeter en mens is de basis voor een harmonieus samenleven. Affectie, knuffels en liefde zijn natuurlijk belangrijk. Juist een angstige hond heeft echter vooral baat bij duidelijke regels en structuren en voorspelbaar, zelfverzekerd handelen meer houvast dan wanneer alles naar de hond wordt aangepast. Je hond moet weten dat jij als baasje de beslissingen neemt en hij zich aan jou ondergeschikt maakt. Zo kan je viervoeter zich in moeilijke situaties aan jou en jouw reactie oriënteren en sneller tot rust komen.
