Hoe ontstaat harthoest?
Hoesten heeft toch eigenlijk altijd iets met de luchtwegen te maken? Niet altijd – om deze vraag te beantwoorden, is het goed om eerst een paar dingen over het hart in het algemeen te weten:
Het hart bestaat uit een rechter en linker boezem en een rechter en linker kamer. Tussen de verschillende "hartafdelingen" bevinden zich de hartkleppen, die ervoor zorgen dat het bloed altijd de juiste kant op stroomt. Het zuurstofarme bloed stroomt vanuit het lichaam via de rechter boezem naar de rechter kamer en dan via de longvaten naar de longen. Daar wordt het met zuurstof verrijkt en komt vervolgens in de linker boezem terug, die het bloed naar de linker kamer pompt en van daaruit gaat het weer de grote bloedsomloop in.
Bij een verminderde functie van de linkerharthelft kan het bloed niet goed in de grote bloedsomloop worden gepompt en hoopt het zich op in de longvaten terug. Door deze ophoping treedt vocht uit het bloed in het longweefsel, hoestreceptoren worden geactiveerd en zo ontstaat het symptoom van harthoest.
De harthoest is dus geen ziekte, maar een symptoom van een onderliggende hartaandoening.
Harthoest en andere symptomen
Harthoest kan zowel in rust als bij inspanning voorkomen. Naast hoesten zijn er nog enkele andere symptomen die op een hartaandoening kunnen wijzen:
zwakte
weinig zin in bewegen
snelle vermoeidheid bij inspanning en wandelingen
onrust
meer hijgen en kortademigheid
verhoogde ademfrequentie in rust
toename van de buikomvang
Sommige van deze symptomen zijn niet zo makkelijk te herkennen en je zou kunnen denken dat ze bij het normale verouderingsproces horen.
Als je dus merkt dat je hond de lange wandelingen niet meer zo goed volhoudt als vroeger, bedenk dan dat dit ook een eerste symptoom van een hartaandoening kan zijn. Merk je één of meerdere van deze signalen bij je hond op, dan moet je dierenartsadvies inwinnen.
Ouderdomszwakte bij de hond
Zo ondersteun je je senior
Hoe gevaarlijk is harthoest?
In de meeste gevallen ontwikkelt een hartaandoening zich langzaam. Vaak wordt bij een routinematige dierenartscontrole een hartruis opgemerkt, waarna verdere onderzoeken volgen om een hartaandoening uit te sluiten.
Afhankelijk van de ernst van de symptomen kan een hartaandoening in het kader van een hartfalen ook een medisch noodgeval betekenen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij ernstige hoest met benauwdheid. Het lichaam van je hond wordt dan niet meer voldoende van zuurstof voorzien. In zo'n geval moet je onmiddellijk naar een dierenartspraktijk of kliniek rijden om het leven van je dier te redden.
Welke oorzaken van hoest zijn er nog meer?
Waarschijnlijk denk je bij hoesten eerst aan aandoeningen van de longen en de luchtwegen. Dat klopt ook helemaal en het is altijd belangrijk om uit te zoeken of het om harthoest of om hoest met andere oorzaken gaat.
De volgende oorzaken kunnen achter hoest zitten:
Parasieten, zoals bijvoorbeeld longwormen
longontsteking
astma
bronchitis
longfibrose
vreemd voorwerp
trachea- of bronchuskollaps
longembolie
tumoren
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Eerst zal je dierenarts de voorgeschiedenis van je hond uitvragen, gevolgd door een klinisch onderzoek. Hierbij wordt extra gelet op het hart en de luchtwegen.
Het is natuurlijk belangrijk om te achterhalen of de hoest door het hart komt of niet. Bij een hartaandoening wordt vaak een zogenaamde hartruis opgemerkt. Dat betekent dat de harttonen bij het beluisteren met een stethoscoop anders klinken. Dat zegt nog niets over wat precies het probleem is. Het is alleen een aanwijzing dat er iets met het hart niet in orde is. Voor verdere verduidelijking is verder onderzoek nodig.
Röntgen
Met een röntgenfoto kan beoordeeld worden of de longen röntgenologische veranderingen vertonen. Ook wordt de grootte van het hart gemeten, wat aanwijzingen geeft over waar het probleem in het hart zou kunnen zitten.
Met röntgen kunnen dierenartsen het hart en de longen beter bekijken.
Echografie
Bij een echografisch onderzoek (echocardiografie) kan het hart en de functie ervan in detail beoordeeld worden. Je dierenarts kan zo precies vaststellen waar het probleem zit en de ernst van de aandoening inschatten. Een echografisch onderzoek van het hart is essentieel voor het stellen van de diagnose van een hartaandoening. Ook in de diergeneeskunde zijn er, net als in de humane geneeskunde, verschillende specialisaties. Een echografisch hartonderzoek is iets heel specifieks en wordt daarom uitgevoerd door een dierenarts-cardioloog. Wees dus niet verbaasd als je eigen dierenarts je viervoeter voor dit onderzoek doorverwijst naar een specialist.
Meestal wordt tegelijk met het echografisch onderzoek ook een ECG gemaakt. Met een ECG wordt het hartritme beoordeeld en krijg je inzicht in mogelijke hartritmestoornissen.
Bloedonderzoek
Met een bloedonderzoek kan geen hartaandoening worden vastgesteld. De biomarker "NT-pro BNP" kan echter eerste aanwijzingen geven dat er een hartprobleem is.
Afhankelijk van andere symptomen kan een bloedonderzoek ook belangrijk zijn om andere ziekten uit te sluiten. Welke aandoening zit er achter de harthoest?
Er zijn een hele reeks hartaandoeningen, die aangeboren of verworven kunnen zijn. Als je hoest als eerste symptoom opmerkt en je viervoeter is al wat ouder, gaat het waarschijnlijk om een verworven aandoening.
Tot de meest voorkomende hartaandoeningen bij onze honden behoren:
Hartklepaandoening (klependegeneratie)
Bij onze viervoeters zijn er net als bij mensen vier hartkleppen, die door verschillende ziekten en door veroudering hun functie en dichtheid kunnen verliezen. Bij onze honden is meestal de zogenaamde mitralisklep aangetast. Deze ligt tussen de linker boezem en de linker kamer en voorkomt normaal gesproken dat bloed terugstroomt naar de longvaten.
Als de mitralisklep lek wordt, spreekt men in de geneeskunde van een mitralisklepinsufficiëntie. Het bloed hoopt zich, zoals je al hebt geleerd, op in de longvaten, vocht treedt de longen binnen en het symptoom harthoest ontstaat. Door de klepverandering ontstaan vervolgens verdere schade aan het hart zoals bijvoorbeeld een vergroting van het hart, spierzwakte of ritmestoornissen.
Hartspierziekte (gedilateerde cardiomyopathie)
Achter een gedilateerde cardiomyopathie zit een aangeboren of verworven hartspierzwakte. De spierwand wordt dunner, het hart wordt als het ware uitgerekt en kan het bloed niet meer goed rondpompen. Daardoor ontstaat een vergroting van het hart en hierdoor wordt de dichtheid van de hartkleppen beïnvloed.
Welke honden krijgen harthoest?
In principe kan elke hond in de loop van zijn leven een hartaandoening met het symptoom harthoest ontwikkelen.
Hartklepaandoeningen zoals mitralisklepinsufficiëntie komen vooral bij kleine en middelgrote hondenrassen vanaf ongeveer het vijfde levensjaar voor.
Deze rassen hebben bijzonder vaak last van hartklepaandoeningen:
Dwergschnauzer
Pekinees
Foxterriër
In principe kan elke hond harthoest en andere symptomen van een hartaandoening krijgen.
Hartspierziekten ontwikkelen zich vaak al op jonge of middelbare leeftijd en het zijn vooral grote en reuzenrassen die getroffen worden.
Bij de volgende rassen komen hartspierziekten vaker voor:
Kunnen hartaandoeningen behandeld worden?
Een beschadigd hart kan weliswaar niet meer gerepareerd worden, maar in de diergeneeskunde zijn er tegenwoordig verschillende medicijnen ter ondersteuning van de hartfunctie beschikbaar. Is je hond hartpatiënt, dan betekent dat voor jou: Elke dag tabletten geven. Om het voor je viervoeter wat aangenamer te maken, kun je het tabletje met wat voer geven. Onze →heerlijke leverpatés zijn hier heel geschikt voor om tabletten smakelijk te verstoppen.
De verschillende medicijnen hebben verschillende effecten op het hart. De werkzame stof pimobendan ondersteunt de pompkracht van het hart. De zogenaamde diuretica zoals bijvoorbeeld furosemide werken vochtafdrijvend, wat het hart ontlast. ACE-remmers zoals bijvoorbeeld benazepril verwijden de bloedvaten, wat ook het hart ontlast. Daarnaast zijn er nog enkele andere medicijnen die bij hartaandoeningen kunnen worden ingezet. Afhankelijk van de symptomen van je hond en de ernst van de aandoening zal je dierenarts de juiste medicatie kiezen.
Tabletten kun je goed verstoppen in kleine hondensnacks of worstpasta’s voor honden.
Je hond zal regelmatige controles nodig hebben om het succes van de therapie en het verloop van de ziekte in de gaten te houden. De medicijnen kunnen in de loop van de tijd ook worden aangepast om je viervoeter een zo lang en gelukkig mogelijk leven te geven.
Naast de hartmedicatie kun je je hond ondersteunen met omega-3-vetzuren Deze dragen bij aan een gezonde hartfunctie. Onze →zalmolie is rijk aan omega-3-vetzuren en bovendien onweerstaanbaar lekker.
Kan ik hartaandoeningen voorkomen?
Helaas is er niets specifieks wat je preventief kunt doen. Je hond zou in ieder geval één keer per jaar door de dierenarts onderzocht moeten worden om de eerste tekenen van een hartaandoening, zoals bijvoorbeeld een hartruis bij het beluisteren, te herkennen. Jij kent je hond het beste – als je de eerste signalen opmerkt, bel dan liever één keer te veel met je dierenarts dan één keer te weinig.
Hoe zit het met de levenskwaliteit van mijn hond?
Zoals je al hebt geleerd, kan een beschadigd hart niet meer gerepareerd worden. Hartaandoeningen verergeren min of meer snel. Dat heeft dus ook invloed op de levensverwachting van je hond.
Maar als je viervoeter goed is ingesteld op medicatie en jullie regelmatig naar de controles gaan, kan je hond ook met een hartaandoening nog veel mooie jaren hebben. Geniet van de tijd samen met je hond en geef hem veel liefde en knuffels.
