Wat is eigenlijk een soortgerichte uitlaatklep?
De dagelijkse rondjes door het park, even rennen met de hondenmaat en af en toe een balletje ophalen – is je hond dan al gelukkig en moe? Dat hangt helemaal af van de →ras en het soort uitlaatklep. In principe betekent uitlaatklep namelijk dat je hond regelmatig al zijn aangeboren en aangeleerde lichamelijke en mentale vaardigheden, talenten en sociaal gedrag kan inzetten en uitleven kan.
Zelden zijn honden door alleen wandelen echt soortgericht uitgelaten. Ook een rondje met de fiets beperkt de uitlaatklep alleen tot het lichamelijke en een paar →eenvoudigere bezigheden zijn voor de ene of andere hond toch te weinig. Wij vertellen je hoe je je hond soortgericht kunt uitdagen en stimuleren en waar je op moet letten. Maar alvast een tip: balspelletjes zijn zelden een goede vorm van uitlaatklep!
Elke hond heeft andere rasspecifieke genen, voorkeuren en talenten. Hier moet bij een soortgerichte bezigheid rekening mee worden gehouden.
Welke soorten uitlaatklep zijn er voor honden?
In de basis kun je de verschillende vormen van uitlaatklep in meerdere categorieën onderverdelen:
Lichamelijke uitlaatklep
Mentale uitlaatklep
Olfactorische uitlaatklep
Sociale uitlaatklep
Rasspecifieke uitlaatklep
Het mooie is dat sommige bezigheden meerdere van deze categorieën tegelijk dekken. Zo moet een hond die samen met zijn baasje op zoek gaat naar een spoor, zijn hoofd en neus gebruiken, legt misschien ook wat kilometers af en werkt nauw samen met zijn mens. Zodat je weet waar we het over hebben, gaan we dieper in op de verschillende categorieën en noemen we populaire bezigheden voor honden.
Jij en je viervoeter, jullie zijn veel onderweg? Dan zijn naast vitamine-rijke groenten en waardevolle mineralen en vetten ook een hoog vleesgehalte in het voer belangrijk, dat eiwitten levert en zo genoeg energie voor een sportieve dag geeft. Ons →Natvoer Extra Meat is iets voor echte vleesliefhebbers en sluit op een gezonde manier aan bij de behoeften van je hond.
Ons hondenvoer: gezond, eerlijk, lekker.
De fysieke oftewel lichamelijke uitlaatklep
Elke vorm van lichamelijke beweging is fysieke uitlaatklep. Daarbij is de behoefte aan beweging natuurlijk bij elke hond anders ontwikkeld. Voor sommige viervoeters is een ontspannen wandeling door de natuur al genoeg, voor anderen zijn fietstochten of jogrondjes alleen het opwarmen. Naast persoonlijke voorkeuren en het ras moet de lichamelijke uitlaatklep ook altijd aangepast zijn aan de leeftijd, de →gezondheidstoestand en de trainingsstatus en de individuele prestatiegrenzen aangepast worden.
Concrete aanbevelingen voor een passende lichamelijke uitlaatklep kun je bij ervaren trainers krijgen. Zij kennen honden goed en adviseren je graag over geschikte hobby’s voor jou en je viervoeter.
Voorbeelden van lichamelijke uitlaatkleppen
Fietsen
Joggen
Canicross
Bikejöring
Agility
Dogdance
Discdogging
Zwemmen
Toernooihondensport
Obedience
Agility is een geweldige sport voor hond en baasje. Afhankelijk van jullie zin en motivatie kun je lid worden van een vereniging of bouw je een paar hindernissen in jullie tuin.
De mentale oftewel geestelijke uitlaatklep
Ook wel bekend als "koppie-werk" is de mentale oftewel geestelijke uitlaatklep iets waarbij je hond moet meedenken. Hierbij leert hij nieuwe dingen of vaardigheden, kan zijn zelfvertrouwen versterken en wordt op een heel andere manier uitgedaagd. Daarnaast bevordert samenwerking op mentaal vlak de band tussen jou en je hond.
Veel van de huidige →populaire rassen zijn oorspronkelijk werkhonden. Dat betekent dat ze ooit voor een bepaalde taak zijn gefokt, zoals bijvoorbeeld de →Australian Shepherd voor het hoeden van schapenkuddes, de →Magyar Vizsla als hulp bij de jacht of de →Jack Russell voor de drijfjacht. Het is dus geen verrassing dat veel rassen ook nu nog meer nodig hebben dan alleen lichamelijke activiteit, om ze echt soortgericht uit te dagen. Een taak is nodig en het liefst in samenwerking met hun baasjes. Gelukkig zijn veel hondensporten ook meteen iets voor het koppie.
Voorbeelden van mentale oftewel geestelijke uitlaatkleppen
Trucjes aanleren
Trekhondensport
Longeren
Treibball
Mantrailing
Speuren
Parcours lopen
Werken met een dummy is een populaire bezigheid voor alle jachthondenrassen die niet voor de jacht worden opgeleid.
De olfactorische uitlaatklep
Tot mentale uitlaatklep hoort ook de olfactorische uitlaatklep, oftewel de neus aan het werk zetten. De reukzin van de hond is zeer goed ontwikkeld en speelt een essentiële rol in zijn waarneming van de omgeving. Zo worden door te snuffelen bijvoorbeeld verschillende geursporen van andere soortgenoten tijdens jullie wandelingen gecontroleerd. Ook jou of andere huisgenoten en dieren herkent je hond aan de geur.
Afhankelijk van het ras is een intensief en gericht inzetten van de hondenneus heel belangrijk voor de optimale uitlaatklep. Gelukkig kun je je hond heel eenvoudig via de neus uitdagen en hoef je daarvoor niet steeds de buurthonden achterna te lopen.
Voorbeelden van olfactorische uitlaatkleppen
Voer- of theezakjes zoeken in huis of tuin
Snuffelmatten
Speuren
Dummywerk
Mantrailing
Bij mantrailing krijgt de hond de taak om naar een bepaald persoon te zoeken. De opbouw leer je meestal in een hondenschool.
De sociale uitlaatklep
Honden zijn heel sociale wezens, die naast het contact met hun mensen ook voldoende sociaal contact met soortgenoten willen of zelfs nodig hebben. Natuurlijk zijn er ook uitzonderingen en zit er misschien een enkele einzelgänger tussen. Voor een leuke gezamenlijke wandeling of speelsessie zijn regelmatige ontmoetingen met 1 tot 3 vaste hondenmaatjes aan te raden, dan dagelijks contact met vreemde honden. Want pas als honden elkaar echt kennen, ontstaat er een harmonisch spel.
Toch is contact met vreemde honden waardevol: Al op puppy-leeftijd en ook later leren honden in de omgang met vreemde honden het juiste →sociale gedrag en wat gepast is en wat niet. Het →bezoek aan een hondenschool is hiervoor extra aan te raden, omdat de lichaamstaal van honden soms ook verkeerd begrepen kan worden.
Voorbeelden van sociale uitlaatkleppen
Speelsessies met bekende honden
Bezoek aan de hondenschool
Spel met de baasjes, bijvoorbeeld met een trekspelletje
Het sociale spel tussen honden is voor de meeste van onze viervoeters erg belangrijk. Vaak zijn 1-3 vaste hondenvrienden al voldoende.
De rasspecifieke uitlaatklep
In principe moet je elke hond, ongeacht het ras, de kans geven, het soort bezigheid uit te leven, waar de viervoeter plezier aan beleeft. Als je herdershond dus graag speurt, is daar niks mis mee.
Toch bedoelt men met een rasspecifieke uitlaatklep het uitleven van aangeboren vaardigheden of het uitvoeren van taken, waarvoor de hond oorspronkelijk gefokt is. Natuurlijk heeft niet iedereen een schapenkudde thuis of gaat met zijn jachthond het bos in om wat reeën op te jagen. Het gaat vooral om een soort "vervangende taak", die je de hond kunt geven.
Voorbeelden van rasspecifieke uitlaatkleppen
Voor herdershonden kan bijvoorbeeld Treibball de ideale uitlaatklep zijn, omdat het erg lijkt op werken met een schapenkudde. →Windhonden zijn daarentegen echte sprinters en vinden het geweldig om op een renbaan eens flink gas te geven. Terwijl een →Cocker Spaniel of →Teckel niet kan stoppen met kwispelen als hij een spoor mag volgen.
Weet je niet zeker welke vorm van uitlaatklep geschikt is voor jouw hond, laat je dan adviseren door fokkers van het ras of vraag het aan een hondentrainer. Ook bij kruisingen zijn vaak voorkeuren te ontdekken.
Voor werkhondenrassen zijn er verschillende vormen van bezigheid die dicht bij de oorspronkelijke taken komen waarvoor de honden ooit zijn gefokt.
Belangrijk: De balans tussen uitlaatklep en rust
Jij en je viervoeter hebben de uitlaatklep gevonden die jullie beiden echt leuk vinden en waarbij jullie tot grote prestaties komen? Heel goed! Maar als je nu denkt dat je elke dag met je hond een activiteit moet doen en hij daardoor in balans, moe en ontspannen is, dan vergis je je helaas. Want zoals zo vaak geldt ook bij uitlaatklep: Veel helpt niet veel.
Naast de juiste vorm van uitlaatklep is vooral de juiste balans tussen rust en activiteit heel belangrijk. Rustpauzes zijn onmisbaar en zelden heeft een hond meer uitlaatklep dan rust nodig op een dag. Dus hoef je geen schuldgevoel te hebben, als je op een dag maar een paar korte rondjes met je viervoeter loopt en hij verder thuis slaapt, rust of zich gewoon eens verveelt. Want dat moeten onze →honden ook leren – en ze hebben het zelfs nodig. Alleen zo kunnen ze bij het volgende rondje agility, trucjes of canicross weer helemaal gefocust voluit gaan.
Alleen een hond die voldoende rust krijgt en goed kan ontspannen, kan bij de volgende trainingssessie weer volop energie geven!
→Rust is echter niet alleen een wezenlijk onderdeel van het dagelijks leven, maar ook in de training zelf. Als je hond al in de auto op weg naar het hondenveld helemaal opgewonden is en je dan piepend en blaffend van enthousiasme het veld op sleept, is dat geen goede uitgangspositie om direct geconcentreerd en succesvol te werken. Voorpret ja, maar een hond die helemaal overprikkeld en gestrest is van opwinding, met die moet je nog eens ontspanning en rust oefenen. Rust en uitlaatklep moeten altijd in balans zijn, alleen zo mondt het uiteindelijk niet uit in stress en heeft je hond er een positief effect van.
Kan te weinig uitlaatklep negatieve gevolgen hebben?
Misschien is het interessant om te weten dat een hond die niet uitgelaten of onderprikkeld is, ook tot gedragsproblemen kan neigen. De reden is dat we vaak onderschatten hoe slim onze viervoeters eigenlijk zijn en hoe groot hun motivatie om iets leuks te doen. Daarbij maakt het niet uit of je een kleine →Chihuahua of een topsporter zoals de →Malinois thuis hebt.
Dus als je je hoog gemotiveerde, slimme hond drie keer per dag 30 minuten uitlaat, dan kan het zijn dat dat gewoonweg niet genoeg is voor hem. In zulke gevallen hebben honden de neiging om zelf een taak of bezigheid te zoeken, waar wij mensen meestal niet zo blij van worden. Zo kunnen →overmatig blaffen, een sterke waakdrang in huis, het jagen op kinderen, fietsen of auto's en het kapotbijten en vernielen van spullen, een teken zijn van een gebrek aan soortgerichte uitlaatklep.
