Moet ik mijn teef laten steriliseren?
Waar vroeger vanuit de meeste hoeken werd aangeraden om teven te castreren, zijn er tegenwoordig veel kritische meningen over. De dierenwelzijnswet verbiedt het verwijderen of vernietigen van organen of lichaamsdelen zonder medische reden. Er zijn echter uitzonderingen voor het voorkomen van ongecontroleerde voortplanting, wat bij sterilisatie van toepassing is.
De beslissing of je je teef wilt laten castreren, is een zeer individuele en van meerdere factoren afhankelijke keuze. De meningen over dit onderwerp lopen zowel onder hondenbezitters, fokkers als dierenartsen sterk uiteen. Dit artikel zal je de beslissing daarom niet uit handen nemen, maar is bedoeld om je te helpen de juiste keuze voor jouw teef te maken.
Wat is een castratie precies?
Onder de castratie van een teef verstaat men het verwijderen van de eierstokken, met als gevolg onvruchtbaarheid en het uitblijven van de loopsheid van het dier. De operatie vindt plaats onder algehele narcose en is een onomkeerbare ingreep.
Er worden ofwel alleen de eierstokken verwijderd (ovariectomie) of de eierstokken en de baarmoeder (ovariohysterectomie).
In tegenstelling tot castratie worden bij de sterilisatie alleen de verbindingen tussen eierstokken en baarmoeder, de zogenaamde eileiders, doorgesneden. Hierdoor wordt de teef weliswaar onvruchtbaar, maar de hormonen worden nog steeds aangemaakt en blijft de loopsheid bestaan. Deze operatiemethode wordt slechts zelden toegepast.
Daarnaast bestaat de mogelijkheid van een chemische castratie via tabletten of injectie dan wel een hormoonimplantaat. Deze middelen onderdrukken de loopsheid tijdelijk, maar zijn geen geschikte blijvende oplossing.
Voordelen van een castratie
Er zijn verschillende medische of preventieve redenen, die voor een castratie pleiten.
Onvruchtbaarheid
De waarschijnlijk belangrijkste reden voor een castratie is het voorkomen van voortplanting. Je gecastreerde teef kan niet meer drachtig worden. Je kunt je teef dus zonder zorgen met niet-gecastreerde reuen laten spelen en hoeft je geen zorgen te maken over ongewenste pups. Sommige dierenwelzijnsorganisaties eisen dat de dieren na adoptie worden gecastreerd om uiteindelijk het aantal dieren in asielen te verminderen.
Uitblijven van loopsheid en schijnzwangerschap
De castratie voorkomt niet alleen ongewenste pups, maar ook de loopsheid en schijnzwangerschap. Schijnzwangerschap is een normale, door hormonen veroorzaakte verschijnsel, dat bij elke teef in verschillende mate ongeveer twee maanden na de loopsheid optreedt. Sommige teven lijden sterk onder deze hormonale invloed en vertonen grote gedragsveranderingen zoals apathie, gebrek aan eetlust of agressief verdedigen van speelgoed. Als je het gevoel hebt dat jouw teef hier erg onder lijdt, kan het zinvol zijn om castratie te overwegen.
Laat je hierover adviseren door je dierenarts.
Preventie
De castratie voorkomt het ontstaan van een etterige baarmoederontsteking (pyometra). Bij een pyometra hopen zich bacteriën en toxines op en vermenigvuldigen zich, wat vaak een levensbedreigende situatie voor de teef betekent. Een castratie redt de zieke dieren meestal het leven. In dit geval gaat het echter om een spoedoperatie, die een aanzienlijk groter risico met zich meebrengt dan een preventieve castratie.
Volgens studies ontwikkelt tussen de 2-20 % van de niet-gecastreerde teven tot het 10e levensjaar, afhankelijk van het ras, een baarmoederontsteking, waardoor castratie hier zeker voordelig is.
Teven die voor de tweede loopsheid worden gecastreerd, hebben een aanzienlijk lager risico op het krijgen van melkkliertumoren dan niet-gecastreerde teven. Daarnaast worden tumoren van de eierstokken en baarmoeder voorkomen. Statistisch gezien neemt met castratie de levensverwachting van teven iets toe.
Nadelen van een castratie
Net zoals er redenen zijn om je teef te castreren, zijn er ook redenen tegen. De voor- en nadelen moet je samen met je dierenarts afwegen, om de juiste beslissing voor je viervoeter te nemen.
Incontinentie
Urine-incontinentie komt bij 5-20 % van de gecastreerde teven voor en is daarmee een van de meest voorkomende bijwerkingen van een castratie. Of het tijdstip van de operatie invloed heeft op het ontstaan van urine-incontinentie, wordt in de wetenschap verschillend beoordeeld.
Urine-incontinentie kan meestal succesvol met medicatie worden behandeld, maar dit betekent wel levenslang tabletten geven. Mocht je teef hier last van hebben, kun je de tabletten verstoppen in onze lekkere →leverpatés en zo het innemen vergemakkelijken.
Overgewicht
Uit onderzoek blijkt dat gecastreerde dieren vatbaarder zijn voor overgewicht en een grotere eetlust hebben. Afhankelijk van het onderzoek heeft tot 66 % van de teven last van overgewicht. →Overgewicht is een risicofactor voor een reeks aandoeningen zoals bijvoorbeeld gewrichtsproblemen. Let bij je gecastreerde teef dus extra op een →gezonde voeding en voldoende beweging, om overgewicht te voorkomen.
Ken je onze →lekkere en gezonde proefpakketten al, die voor elke viervoeter het juiste bieden?
Schildklieronderfunctie
De castratie van teven is door de wetenschap als risicofactor voor het ontstaan van een →schildklieronderfunctie (hypothyreoïdie) aangetoond.
Effecten op het bewegingsapparaat
Zeer vroege castraties op puppy-leeftijd of voor de eerste loopsheid leiden tot een vertraagde sluiting van de groeischijven van de botten. Het gevolg is een verlengde groeifase, die tot verschillende gewrichtsaandoeningen kan leiden. Daarnaast hebben gecastreerde teven statistisch gezien een groter risico op kruisbandletsels dan niet-gecastreerde teven.
Vachtveranderingen
Sommige hondenbaasjes melden vachtveranderingen bij hun teef. Vooral bij rassen met zijdeachtige dekharen en/of rode vachtkleur zoals bijvoorbeeld Irish Setter, Cocker Spaniel en langharige teckel kan er meer onderwol groeien, wat vaak als puppy-vacht wordt aangeduid.
Gedragsveranderingen
Een castratie kan tot gedragsveranderingen leiden. Mogelijk wordt je teef bijvoorbeeld angstiger of voorzichtiger maar ook toegenomen agressief gedrag kan voorkomen. Of je teef gedragsveranderingen zal vertonen en welke soort, kan niet worden voorspeld. Daarbij spelen altijd meerdere individuele factoren een rol.
Wanneer moet ik mijn teef laten castreren?
Je hebt besloten om te laten castreren en vraagt je nu af wat het perfecte moment is voor de operatie van je teef ?
Een castratie moet niet tijdens de loopsheid worden uitgevoerd, omdat het weefsel in deze periode extra goed doorbloed is en het operatierisico daardoor groter is.
Zoals je al hebt geleerd, heeft een te vroege castratie een negatieve invloed op de botgroei. Daarnaast wordt je teef pas met de eerste loopsheid 'volwassen'. Een castratie tussen de eerste en tweede loopsheid verlaagt het risico op melkkliertumoren. Als je teef na de derde loopsheid wordt gecastreerd, heeft ze ongeveer hetzelfde risico op melkkliertumoren als niet-gecastreerde teven.
Uit dierenarts-oogpunt is een castratie dus ongeveer drie maanden na de eerste loopsheid aan te raden. Natuurlijk is elke teef verschillend en uniek, dus overleg het tijdstip altijd met je dierenarts.
Hoe verloopt een castratie bij teven?
De castratie van een teef vindt altijd onder algehele narcose plaats. Een narcose en operatie brengen, afhankelijk van de gezondheidstoestand en leeftijd van je teef, altijd een zeker risico met zich mee. Je dierenarts zal je precies informeren over het individuele narcose-risico voor jouw teef.
Het operatiegebied op de buik wordt ruim geschoren, gereinigd en gedesinfecteerd. Vervolgens wordt met een scalpel de buikholte geopend en worden de eierstokken en eventueel de hele baarmoeder verwijderd. Daarna wordt de operatiewond gehecht en met een pleister afgedekt. Je teef krijgt al tijdens de operatie pijnstilling.
Je viervoetster heeft even tijd nodig tot ze zich weer goed uitgeslapen heeft en weer fit is. Zolang blijft ze nog in de dierenartsenpraktijk of kliniek, zodat de dierenartsen bij complicaties snel kunnen ingrijpen.
Waar moet ik thuis op letten?
Je viervoeter heeft de operatie goed doorstaan en herstelt thuis op de bank. Er zijn een paar dingen waar je thuis op moet letten.
Heel belangrijk is dat je teef de wond niet kan openkrabben of bijten. Hiervoor kun je een kraag of een body gebruiken, die je bij je dierenarts kunt krijgen.
Verder mag er geen spanning op de verse operatienaad komen, anders kan de hechting openscheuren. Dat betekent: niet rennen, springen of wild spelen tot je dierenarts toestemming geeft. Daarvoor blijft er des te meer tijd over voor uitgebreid knuffelen.
Je kunt je vast voorstellen dat zo'n verse operatiewond pijn doet. Daarom krijg je bij het ophalen van je teef bij de dierenarts pijnstillers in de vorm van tabletten of vloeistof mee naar huis. Houd je precies aan het behandelplan, zodat je teef pijnvrij kan herstellen.
Meestal zal je dierenarts controleafspraken maken om het verloop van de wondgenezing te beoordelen. Mocht je buiten de controleafspraken iets ongewoons opmerken zoals bijvoorbeeld bloed of vocht uit de operatienaad, roodheid van de wond, een verminderde algehele toestand van je teef of koorts, neem dan snel dierenarts-advies in.
Bij ongecompliceerde genezing van de wond kunnen na 10-14 dagen de huidhechtingen verwijderd worden.
Kleine tip: Onze →lekkere snacks zijn perfect als beloning na het dierenartsbezoek of voor voerspelletjes in huis.
