Wat zijn hartwormen bij honden?
Een hartworm of hartwormen (Dirofilaria immitis) zijn gevaarlijke parasieten, die zich in de rechter hartkamer en de longvaten van je hond nestelen. Een volwassen hartworm (macrofilarie) kan een leeftijd van 7 jaar en een lengte van 30 cm bereiken. Verzamelen zich meerdere volwassen hartwormen in de hond, dan kan dat de hartfunctie en werking van de longvaten ernstig aantasten. Hierdoor worden de organen slechter van zuurstof voorzien. Blijft de ziekte onbehandeld, dan kan het tot een nier- of leverfalen leiden en dodelijk aflopen.
Hoe krijgt mijn hond hartwormen?
De parasieten komen vooral voor in warme klimaten. Daardoor zijn veel honden uit onze warme vakantielanden zoals Spanje, Italië, Griekenland, Zuid-Frankrijk, Bulgarije, Hongarije of Roemenië getroffen. Worden de honden gestoken door een met hartwormlarven besmette steekmug, dan komen de larven van de hartworm in de bloedbaan. Van daaruit trekken ze naar de rechter hartkamer en eventueel later naar de longslagader. Daar groeien ze binnen 4-6 maanden uit tot volwassen hartwormen, paren zich en produceren zo nieuwe larven.
De larven kunnen tot 1,5 jaar in de bloedbaan van een hond leven. Wordt deze opnieuw door een steekmug gestoken, dan kunnen deze via het bloed de larven opnemen en zo op andere dieren overdragen.
Neem je je hond mee op vakantie naar een risicogebied, dan kan hij gemakkelijk besmet raken via een geïnfecteerde steekmug.
Symptomen: Zo herken je hartwormen bij je hond
Helaas merk je een besmetting met hartwormen pas vrij laat op. De larven kunnen namelijk lange tijd onopgemerkt in het lichaam van je hond leven en daar groeien. Een hartwormbesmetting bij honden kan daarom alleen door speciale diergeneeskundige onderzoeken worden vastgesteld.
De eerste symptomen wijzen meestal op hart- en longklachten zoals:
ademhalingsproblemen en kortademigheid
droge hoest
zwakke, vermoeide indruk
verhoogde hartslag
ascites/buikwaterzucht (vochtophoping in de buikholte)
flauwtes
Is de ziekte verder gevorderd, dan raken ook lever en nieren beschadigd. Door de beschadigde organen zijn ook aspecifieke algemene symptomen mogelijk en zijn er enkele opvallende verschijnselen die specifiek door schade aan lever of nieren ontstaan. Hieronder vallen onder andere:
toegenomen urineren
veel dorst
slechte adem
bloedarmoede (anemie)
gebrek aan eetlust
gewichtsverlies
vatbaar voor infecties
Mocht je één van de bovenstaande symptomen herkennen of vertoont je hond ander ongewoon gedrag, raadpleeg dan snel een dierenarts. Alleen door een medisch onderzoek kan worden vastgesteld of je viervoeter aan hartwormen lijdt of dat er misschien iets anders achter de symptomen zit.
Kleine tip: Vergeet niet de lekkere beloning na een geslaagde dierenartscontrole. Zo sluit je elk dierenartsbezoek positief af.
Heerlijke beloningen voor dappere honden
Hoe wordt een diagnose gesteld?
Hoe verder een hartwormbesmetting gevorderd is, hoe makkelijker deze ook te herkennen is. Afhankelijk van het stadium van de ziekte worden er bloedonderzoeken, röntgenfoto's en echo's uitgevoerd.
Een echografisch onderzoek wordt echter meestal alleen gedaan als er sprake is van een vergevorderde besmetting wordt uitgegaan. Dit is het geval bij honden die al duidelijke symptomen van een hart- of longaandoening vertonen en zich in het verleden onbeschermd in een risicogebied hebben bevonden.
Via bloedonderzoeken en verdere controles worden hartwormen vastgesteld. Met medicijnen en eventueel antibiotica kan je hond behandeld worden.
Hoe ziet een behandeling van hartwormen bij honden eruit?
In principe geldt: hoe eerder de ziekte wordt vastgesteld, hoe beter de kans op een succesvolle behandeling. In het ideale geval start de behandeling al voordat de parasieten orgaanschade hebben veroorzaakt. Als je hond aantoonbaar besmet is met hartwormen, moeten met een behandeling alle stadia van de hartwormen worden gedood. Hiervoor worden doorgaans medicijnen en eventueel een speciaal antibioticum toegediend.
Bij een milde besmetting is de behandeling vrij eenvoudig met de toediening van het medicijn thuis. Bij een zware besmetting en duidelijke symptomen moet de behandeling vaak in een kliniek plaatsvinden. De reden hiervoor is dat de afgestorven hartwormen bloedvaten kunnen verstoppen. Als in zo'n geval geen snelle behandeling plaatsvindt, kan dat fataal aflopen. Bij een ernstige besmetting met volwassen hartwormen kan bovendien een chirurgische ingreep zinvol zijn. Hierbij worden de parasieten direct uit de bloedvaten verwijderd.
Hoe kan ik hartwormen voorkomen?
In Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland komen hartwormen gelukkig niet veel voor. Het besmettingsrisico is echter groot als je je hond meeneemt op vakantie en het gaat om een risicogebied. De veiligste manier om besmetting te voorkomen is daarom om de hond beter thuis te laten.
Er zijn echter ook verschillende middelen tegen steekmuggen voor honden. Dat zijn bijvoorbeeld →speciale parasietenbanden of spot-on producten. Ook een regelmatig uitgevoerde preventieve wormkuur kan het besmettingsrisico verlagen. Probeer daarnaast te vermijden, met je hond in de schemering te wandelen, omdat de steekmuggen dan op zoek gaan naar voedsel en dus extra actief zijn.
Ben je met je hond op vakantie geweest en heb je hem niet beschermd tegen steekmuggen, laat dan 6 maanden na jullie vakantie een bloedonderzoek op hartwormlarven uitvoeren. Eerder is de ontwikkelingscyclus van de wormen nog niet voltooid, wat tot een fout-negatieve uitslag kan leiden.
