Wat is een darmobstructie bij honden?
Dat een darmobstructie (medisch ileus) gevaarlijk kan zijn voor je viervoeter, heb je misschien al vaker gehoord. Maar wat is dat eigenlijk? Zoals de naam al doet vermoeden, gaat het bij een darmobstructie om een blokkade van de darm. Dat betekent dat de functionaliteit van het orgaan verstoord is en slechts een deel van de voedselbrij of in het ergste geval helemaal niets meer door de darm kan stromen.
Symptomen: Hoe herken ik een darmobstructie bij de hond?
Bij een darmobstructie is snel handelen geboden. Maar herkennen kun je een blokkade van de darm meestal pas na enkele uren. Daarom is het belangrijk om je viervoeter een paar uur te observeren en je te informeren over hoe honden zich gedragen bij een darmobstructie. Nog voordat je merkt dat je hond geen ontlasting meer kan produceren, nemen de dieren vaak de zogenaamde bidpositie aan. Daarbij buigen ze hun bovenlichaam naar beneden en steken hun achterste in de lucht.
Onder andere kunnen de volgende signalen wijzen op een darmobstructie bij de hond:
weinig tot geen ontlasting
persen op de ontlasting
meerdere keren aannemen van de bidpositie
vaak → braken van elk soort voedsel en vloeistof
harde en opgeblazen buik
zwakte, lusteloosheid, vermoeidheid
→ koorts of ondertemperatuur
gevoeligheid voor aanraking aan de buik, → buikpijn
Let erop dat een darmpassage (dus het proces van eten tot het uitscheiden van ontlasting) minstens 24 uur duurt, vaak zelfs langer. Daardoor kan het bij een darmobstructie even duren voordat de eerste symptomen optreden. Ben je onzeker, neem dan voor de zekerheid contact op met een dierenkliniek.
Kan jouw hond geen ontlasting doen? Verstopping kan een belangrijk teken zijn van een darmobstructie!
Vormen van darmobstructies bij honden en mogelijke oorzaken
In principe worden er twee vormen van darmobstructie bij honden onderscheiden:
Mechanische ileus
Bij een mechanische darmobstructie gaat het om een volledige of gedeeltelijke afsluiting van de darm. De verteerde voedselbrij kan dan niet meer passeren. Het gevolg is dat de voedselbrij zich geleidelijk ophoopt en het darmkanaal uitzet.
Mogelijke oorzaken: In de meeste gevallen wordt een mechanische darmobstructie bij honden veroorzaakt door ingeslikte vreemde voorwerpen zoals bijvoorbeeld stukjes hout, botten, speelgoed, kastanjes of stenen. Vooral bij jonge honden wordt door de → tandwisseling de drang om voorwerpen in de bek te nemen groter. Hier zijn geschikte kauwsnacks aan te raden om de kauwbehoefte van de hond te bevredigen.
Bijtvast kauwsnacks voor elk kauwplezier!
Ook een zware besmetting met darmparasieten, galstenen, tumoren of draaiingen van de darm kunnen een oorzaak zijn van een mechanische darmobstructie bij de hond.
Functionele ileus
Bij een functionele ileus gaat het om een verlamming van de darm of een andere stoornis in de werking van de darm. Het gevolg kan zijn dat de darmmotoriek stilvalt. De darmpassage is verstoord en de voedselbrij hoopt zich op in de steeds voller wordende darm.
Mogelijke oorzaken: Bij een functionele darmobstructie leiden vaak stoornissen in het zenuwstelsel tot het stilvallen van de darmactiviteit. Maar ook ontstekingen zoals een → alvleesklierontsteking, doorbloedingsstoornissen of → vergiftigingen kunnen een functionele darmobstructie veroorzaken.
Een bal en ander speelgoed zijn soms sneller ingeslikt dan je denkt en kunnen tot een darmverstopping leiden. Let hierbij altijd goed op de juiste maat voor je hond!
Mogelijke behandelingen van darmobstructies
Onderzoek en diagnose
Een darmobstructie moet in elk geval altijd door een dierenarts worden behandeld. Afhankelijk van de toestand van de hond en de optredende symptomen worden eerst verschillende onderzoeken uitgevoerd. Meestal wordt dan de buik afgetast, koorts gemeten en de mondholte onderzocht.
Daarna wordt met behulp van een echografie gekeken of je hond daadwerkelijk een darmobstructie heeft. In sommige gevallen is dat al voldoende voor een zekere diagnose, in andere gevallen moeten er aanvullend röntgenfoto's worden gemaakt. Bij onduidelijke oorzaken is soms ook een diagnostische opening van de buik (laparoscopie) nodig, waarop eventueel direct een operatie volgt.
Behandeling
Welke behandelingsmaatregelen nodig zijn, hangt af van de oorzaak en de ernst van de darmobstructie bij je hond. In eenvoudige gevallen is soms al de toediening van laxeermiddelen of krampstillende medicatie voldoende om de blokkade op te lossen.
Heeft je hond een voorwerp ingeslikt of is de darmobstructie al verder gevorderd, dan is meestal een operatie nodig. Het ingeslikte voorwerp en blijvend beschadigde darmdelen moeten worden verwijderd en de gezonde darmdelen worden aan elkaar gehecht. Na de operatie zal je viervoeter meestal enkele dagen in de dierenkliniek moeten verblijven om zo goed mogelijk verzorgd te worden.
In ernstige gevallen moet een darmobstructie met een levensreddende operatie worden behandeld. Daarna zal het al snel weer beter gaan met je lieveling!
Wanneer moet ik naar de dierenarts bij een vermoeden van een darmobstructie?
Als je vermoedt dat je hond een darmobstructie heeft, moet je direct contact opnemen met je dierenarts. Bij een darmobstructie is behandeling door een dierenarts onvermijdelijk. Blijft de blokkade onbehandeld, dan leidt dit tot de dood van het dier. Algemeen geldt: als je denkt dat je hond iets heeft ingeslikt of opgegeten, is snel handelen geboden. Ook als er geen blokkade is, kan je lieveling misschien iets giftigs zoals een → giflokmiddel hebben gegeten en is een snelle behandeling noodzakelijk.
Zo voorkom je een darmobstructie bij je hond
Om het zover niet te laten komen, zijn er een aantal dingen die je kunt doen om een darmobstructie bij je lieveling te voorkomen:
Een → uitgebalanceerde en soortspecifieke voeding met een voldoende hoog ruwvezelgehalte ondersteunt een gezond maag-darmkanaal van je hond.
Hondenvoer van lage kwaliteit met kunstmatige toevoegingen zoals suiker, granen of aanduidingen met "dierlijke bijproducten" moet vermeden worden.
Een voldoende vochtinname ter ondersteuning van de spijsvertering.
Bij het geven van botten, bijvoorbeeld bij het → BARFen, moet je je hond goed in de gaten houden en hem leren dat hij botten goed moet kauwen.
Hondenspeelgoed moet niet kapot te bijten zijn en de juiste maat hebben, zodat je hond dit niet kan inslikken. Let op: ballen komen door een ongelukkige samenloop van omstandigheden snel in de maag of, nog erger, in de luchtpijp van honden terecht!
Leer je hond op tijd dat hij niets van de grond mag oppakken. Kastanjes, eikels, noten, stenen en stokken zijn geen geschikt hondenspeelgoed.
Regelmatige beweging (min. 2 uur per dag) stimuleert de darmactiviteit en helpt een darmobstructie bij je hond te voorkomen.
De preventieve behandeling van darmparasieten zoals wormen en → giardia kan bijdragen aan het behoud van een gezonde darm.
